Z jakim problemem udać się do otolaryngologa?

Ostre zapalenie ucha środkowego

Choroba najczęściej wywoływana jest przez jeden rodzaj bakterii. Zwykle jest wynikiem zaburzeń czynnościowych trąbki słuchowej lub stanowi powikłanie po infekcji górnych dróg oddechowych. Podstawowym objawem jest silny i pulsujący ból ucha, któremu towarzyszy pogorszenie słuchu i szum uszny. Występują również objawy ogólne jak przy infekcji górnych dróg oddechowych z gorączką. W razie pęknięcia błony bębenkowej objawy szybko ustępują. Leczenie może prowadzić lekarz POZ, jednak w razie trudności diagnostycznych należy udać się do otolaryngologa. Konsultacji ze specjalistą wymagają również stany nawracające, utrzymujący się niedosłuch i niegojący się otwór w błonie bębenkowej. 

Wysiękowe zapalenie ucha środkowego 

Choroba najczęściej występuje u niemowląt i dzieci do 5-6 roku życia. Objawem, który może sugerować wysiękowe zapalenie ucha u dziecka, jest zmiana zachowania. Nagła nadpobudliwość, problemy z uwagą, niesforność, głośne mówienie czy niechęć do zabaw słownych – objawy te mogą wymagać konsultacji z otolaryngologiem. Alarmujące są również nawracające przeziębienie, przewlekły katar, częste odbijanie i czkawka. W diagnozowaniu choroby ważną rolę odgrywają tympanometria (nieinwazyjne, obiektywne badanie słuchu) oraz badanie audiometryczne w przypadku starszych dzieci. 

Zakażenie ucha zewnętrznego

Choroba wywoływana jest przez różne patogeny, w tym pałeczkę ropy błękitnej, gronkowca złocistego, wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz grzyby. W zależności od czynnika etiologicznego choroba może dawać różne objawy. Przy infekcjach bakteryjnych występuje wyciek ropny, ból i pogorszenie słuchu. W przypadku infekcji wywołanej wirusem półpaśca najpierw występuje silny ból ucha, a następnie pojawiają się pęcherzyki na skórze ucha zewnętrznego. Ponadto często dochodzi do porażenia lub niedowładu nerwu twarzowego. 

Niedosłuch u dziecka

Bardzo częstym powodem konsultacji laryngologicznych jest podejrzenie niedosłuchu u dziecka. Niedosłuch może dotyczyć ucha środkowego i zewnętrznego (niedosłuch przewodzeniowy) lub ucha wewnętrznego (niedosłuch odbiorczy). Niedosłuch u dzieci najczęściej jest odwracalny, jednak czasami maluch rodzi się z niedosłuchem i wymaga zastosowania aparatu słuchowego lub wszczepienia implantu ślimakowego. U dziecka z niedosłuchem można zaobserwować opóźniony rozwój mowy lub zaburzenia mowy, brak reakcji na dźwięki oraz problemy w nauce. Ponadto dziecko może głośniej mówić i pogłaśniać telewizor. 

Metody diagnostyczne stosowane w ocenie słuchu u dziecka:

• audiometria impedancyjna,
• badanie obecności otoemisji akustycznych,
• audiometria tonalna.

Głuchota starcza

Głuchota starcza to pogorszenie słuchu, które jest skutkiem zmian zwyrodnieniowych w uchu wewnętrznym. Upośledzenie słuchu rozwija się wraz z wiekiem, przy czym początki można zaobserwować już u osób po 50. roku życia. W celu zdiagnozowania głuchoty starczej i wyeliminowania innych przyczyn (np. nowotworów) wykonuje się subiektywne badania słuchu (np. audiometrię tonalną i audiometrię mowy), a także badania obiektywne, w tym tympanometrię. Pacjentom ze znacznym ubytkiem słuchu zaleca się noszenie aparatu słuchowego.

Otoskleroza

Otoskleroza to choroba o niepotwierdzonej etiologii, która polega na unieruchomieniu jednej z kosteczek słuchowych – strzemiączka. Wskutek choroby pacjent (lub pacjentka, ponieważ choroba częściej dotyczy kobiet) stopniowo traci słuch w jednym lub obojgu uszach, a ponadto skarży się na szumy uszne i zawroty głowy. Otosklerozę rozpoznaje się poprzez badanie laryngologiczne oraz badania audiometryczne (tj. badanie słuchu). Ubytek słuchu można zniwelować za pomocą aparatu słuchowego lub przez wszczepienie protezy strzemiączka.

Zwężenie przewodu słuchowego

Zwężenie przewodu słuchowego może pojawić się wskutek infekcji lub urazu. Jest to patologia, która objawia się przede wszystkim niedosłuchem przewodzeniowym. Ponadto w miejscu zwężenia odkładają się zanieczyszczenia, co może doprowadzić do rozwoju perlaka (nowotworu niezłośliwego). Perlak lub nieleczone zwężenie może skutkować całkowitym zablokowaniem przewodu słuchowego, dlatego w razie wystąpienia urazu ucha lub niedosłuchu należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Objawy nowotworu ucha

Wskazaniem do konsultacji laryngologicznej jest również podejrzenie nowotworu uszu, przy czym zmiany nowotworowe zazwyczaj lokalizują się w małżowinie usznej. W tym przypadku lekarz oprócz wywiadu i badania otolaryngologicznego zleca wykonanie badań obrazowych: tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego oraz angiografii. Diagnozę potwierdza się na podstawie badań histopatologicznych próbki guza. Nowotwory uszu leczy się operacyjnie z udziałem metod uzupełniających (leczenie skojarzone, radioterapia). 

Objawy nowotworów uszu:

• wycieki z ucha (ropne lub surowiczo-krwiste),
• ból ucha,
• niedosłuch,
• zawroty głowy,
• niedowład lub porażenie nerwu twarzowego,
• chrypka,
• zaburzenia połykania.

Nieżyt nosa

Nieżyt nosa objawia się zatkaniem nosa, wyciekiem z nosa, przekrwieniem błony śluzowej nosa, kichaniem i świądem. Choroba wpływa na jakość życia, ponieważ powoduje problemy ze snem, osłabienie kondycji psychicznej oraz obniżenie wydajności w pracy i nauce. Nieżyt nosa zwykle ma podłoże infekcyjne lub alergiczne, choć istnieją również inne przyczyny (np. przyjmowane leki, zaburzenia hormonalne). Infekcyjny nieżyt nosa zazwyczaj ma ostry przebieg i etiologię wirusową, możliwe są również nadkażenia bakteryjne. W przypadku podejrzenia nieżytu o podłożu alergicznym oprócz badania laryngologicznego (rynoskopii) wykonuje się testy skórne lub z krwi w celu wykluczenia lub potwierdzenia alergii.

Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych

O przewlekłym zapaleniu zatok mówimy, gdy objawy utrzymują się powyżej 12 tygodni. Choroba powoduje upośledzenie drożności nosa, katar, drażnienie gardła spływającą wydzieliną (co może wywoływać chrypkę i kaszel), rozpierający ból nasilający się podczas pochylania głowy oraz osłabienie węchu. W diagnostyce stosuje się wziernikowanie nosa oraz badanie endoskopem miękkim lub sztywnym. Ponadto lekarz może zlecić badania obrazowe (tomografię komputerową) lub testy alergiczne w celu wykluczenia podłoża alergicznego. 

Polipy nosa

Polipy nosa często występują u osób chorujących na astmę oskrzelową, alergiczne zapalenie zatok czy mukowiscydozę. Są to struktury powstałe w wyniku wydęcia obrzękniętej błony śluzowej nosa. Mogą występować pojedynczo lub w dużych skupiskach. Małe polipy nie dają żadnych objawów, z kolei większe powodują niedrożność nosa i obecność wodnistej wydzieliny w nosie. Lekarz rozpoznaje polipy na podstawie wziernikowania nosa. Pomocne jest również badanie endoskopowe z użyciem endoskopu sztywnego lub giętkiego.

Ostre i przewlekłe zapalenie gardła

Zapalenie gardła najczęściej powodują wirusy (np. adenowirusy, koronawirusy, rynowirusy), choć zdarzają się również infekcje wywołane przez bakterie (np. paciorkowce). Ostre zapalenie gardła objawia się bólem gardła, uczuciem drapania w gardle, utrudnionym i bolesnym przełykaniem. Chory może skarżyć się również na katar, kaszel, łzawienie oczu, a nawet nudności i wymioty. W stanach przewlekłych zapalenie gardła może utrzymywać się latami, z okresami remisji i nasilania objawów.

Zapalenie migdałków (angina)

Angina to stan zapalny obejmujący migdałki (najczęściej podniebienne) oraz błonę śluzową gardła. Chorobę na ogół wywołują paciorkowce, jednak zdarzają się również zakażenia wirusowe i grzybicze. Angina o podłożu bakteryjnym wywołuje podobne objawy jak zapalenie gardła, przy czym podczas badania laryngologicznego stwierdza się również zaczerwienienie gardła oraz przekrwienie i powiększenie migdałków. W przypadku zapalenia migdałka gardłowego oprócz bólu gardła występuje zmiana głosu, nieżyt nosa i uczucie zatkanego ucha.

Przerost migdałków

Przerost migdałków najczęściej występuje u dzieci, ponieważ z wiekiem migdałki zanikają. Jeżeli przerost dotyczy migdałka gardłowego, wówczas występuje upośledzenie drożności nosa, przez co chory oddycha przez usta i może doświadczać objawów bezdechu sennego. Dodatkowo przerost migdałka gardłowego sprzyja nawracającym infekcjom uszu i zatok przynosowych. W przypadku przerostu migdałków podniebiennych występuje zaburzenie drożności gardła środkowego, co również przyczynia się do bezdechu podczas snu. Przerost migdałków może wymagać leczenia chirurgicznego.

Przewlekłe zapalenie krtani

Przewlekły stan zapalny krtani jest skutkiem nawracających infekcji (np. zapalenia zatok lub migdałków podniebiennych). Chorobie sprzyja również częste spożywanie alkoholu, palenie tytoniu, wdychanie toksyn, długotrwała praca głosem, a nawet oddychanie przez usta. Podstawowymi objawami przewlekłego zapalenia krtani jest chrypka i częste chrząkanie. Ponadto chory może skarżyć się na męczliwość głosu i tzw. gałkę (czyli uczucie ciała obcego w gardle). Chorobę rozpoznaje się na podstawie badania laryngologicznego.

Niezłośliwy nowotwór krtani

Większość niezłośliwych zmian nowotworowych krtani to brodawczaki. Są to grudkowate narośla, przypominające kształtem kalafiora lub malinę. U dorosłych mogą stanowić stan przedrakowy, dlatego nie należy zwlekać z wizytą u lekarza. Alarmującym objawem jest długo utrzymująca się chrypka (dłużej niż 2 tygodnie). Ponadto mogą występować duszności, plucie krwią, problemy z połykaniem, kaszel, osłabienie głosu. Brodawczaki można rozpoznać za pomocą zwykłego badania laryngologicznego i laryngoskopii, jednak ostateczne potwierdzenie uzyskuje się dzięki badaniu histopatologicznemu. 

Rak krtani 

Rak krtani to najczęstszy nowotwór złośliwy w obrębie głowy i szyi. Zwykle jest to rak płaskonabłonkowy, zlokalizowany na strunach głosowych lub nad nimi. Choroba najczęściej jest skutkiem palenia tytoniu, przy czym czynnikiem predysponującym jest również spożywanie alkoholu. Pierwszym objawem jest chrypka, w zaawansowanym stadium dochodzą utrudnione połykanie, ból podczas przełykania, duszności i ból ucha. Wstępną diagnozę uzyskuje się na podstawie badań laryngologicznych, w tym laryngoskopii w znieczuleniu ogólnym z pobraniem materiału do badań histopatologicznych.  

Zmiany w jamie ustnej

Wskazaniem do konsultacji laryngologicznej są również zmiany w jamie ustnej, w tym przebarwienia, plamy, nadżerki czy guzki. Nie należy zwlekać z wizytą szczególnie w przypadku białych plam na języku, które mogą stanowić stan przedrakowy (tzw. leukoplakia). Innym niepokojącym objawem jest erytroplakia, czyli czerwona plama o wyraźnych granicach. Stanem przednowotworowym jest również zespół Plummera-Vinsona, który charakteryzuje się utrudnionym przełykaniem, pieczeniem języka i owrzodzeniami w kącikach ust.

Guz gruczołów ślinowych

Guzy ślinianek mogą mieć charakter nowotworowy i nienowotworowy, przy czym zmiany nowotworowe są stosunkowo rzadkie i najczęściej dotyczą ślinianek przyusznych (znacznie rzadsze są przypadki guzów ślinianek podżuchwowych i podjęzykowych). Pierwszym objawem choroby jest niebolesny i miękki guz umiejscowiony na szyi. Obecność guza wymaga konsultacji laryngologicznej oraz wykonania badań obrazowych (USG, tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego), a następnie pobrania materiału do badań histopatologicznych.

Konsultacja laryngologiczna – gdzie można się udać?

Choroby laryngologiczne manifestują się wieloma zróżnicowanymi objawami, dlatego w razie niepokojących dolegliwości warto porozmawiać z lekarzem specjalistą. Doświadczeni otolaryngolodzy czekają na Państwa w Małopolskim Centrum Zdrowia – zapraszamy na konsultację oraz wykonanie niezbędnych badań diagnostycznych. Nasi specjaliści mogą również zaoferować podstawowe zabiegi ambulatoryjne stosowane w chorobach laryngologicznych u dzieci i dorosłych.

Zapraszamy do kontaktu:

• telefonicznego: +48 537 156 077
• przez e-mail: rejestracja@mczdrowia.pl
• osobistego: ul. Wojciecha Weissa 7, 31-339 Kraków

Bibliografia

1. Dąbrowski P., Nawracające infekcje uszu, Lekarz POZ 6/2018
2. Fornal R. i in., Nieżyt nosa – najważniejsze fenotypy i endotypy oraz zasady leczenia, Alergia Astma Immunologia 2015, 20 (4): 242-252
3. Grabowski L., Guz ślinianki, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-jamy-ustnej-i-gardla/167975,guz-slinianki, Data odczytu: 2026.03.08
4. Jurkiewicz D., Polipy nosa, Magazyn Otorynolaryngologiczny, listopad 2003, s. 3-9
5. Komorowski A.L., Nowotwory złośliwe krtani, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/chorobynowotworowe/107481,nowotwory-zlosliwe-krtani, Data odczytu: 2026.03.08
6. Niedosłuch u dziecka, poradniklaryngologii.pl, https://poradniklaryngologii.pl/niedosluch-u-dziecka/, Data odczytu: 2026.03.08
7. Nowotwory złośliwe uszu, Łódzki Program Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi, https://profilaktyka.umed.lodz.pl/nowotwory-zlosliwe-ucha-zewnetrznego-i-srodkowego/, Data odczytu: 2026.03.08
8. Wiercińska M., Zapalenie zatok przynosowych: przyczyny, objawy i leczenie, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-nosa-i-zatok/179617,zapalenie-zatok-przynosowych, Data odczytu: 2026.03.08
9. Zagor M. i in. Niezłośliwy nowotwór krtani, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-krtani/180406,niezlosliwy-nowotwor-krtani, Data odczytu: 2026.03.08
10. Zagor M. i in., Głuchota starcza (Presbyacusis), mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/178618,gluchota-starcza-presbyacusis, Data odczytu: 2026.03.08
11. Zagor M. i in., Otoskleroza, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/178624,otoskleroza, Data odczytu: 2026.03.08
12. Zagor M. i in., Patologie przewodu słuchowego, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/106230,patologie-przewodu-sluchowego, Data odczytu: 2026.03.08
13. Zagor M. i in., Przerost migdałków, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-jamy-ustnej-i-gardla/106177,przerost-migdalkow, Data odczytu: 2026.03.08
14. Zagor M. i in., Przewlekłe proste zapalenie krtani, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-krtani/179696,przewlekle-proste-zapalenie-krtani, Data odczytu: 2026.03.08
15. Zagor M. i in., Zapalenie gardła i migdałków, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-jamy-ustnej-i-gardla/show.html?id=106167, Data odczytu: 2026.03.08
16. Zakrzewska A., Wysiękowe zapalenie ucha środkowego, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/laryngologia/74809,wysiekowe-zapalenie-ucha-srodkowego, Data odczytu: 2026.03.08