Z jakim problemem udać się do fizjoterapeuty?

Amputacja kończyny

Pacjenci po amputacji kończyny współpracują z fizjoterapeutą od samego początku. Bezpośrednio po operacji fizjoterapeuta pokazuje pacjentowi ćwiczenia, które można wykonywać na siedząco lub leżąco. Następnie fizjoterapeuta instruuje pacjenta, jak korzystać z wózka inwalidzkiego. Gdy rana się zagoi, przygotowuje pacjenta do założenia i noszenia protezy kończyny (o ile proteza została zaplanowana). Dzięki wsparciu fizjoterapeuty pacjent ma szansę na odzyskanie sprawności umożliwiającej wykonywanie pracy czy uprawianie sportu.

Ból pleców

Ból pleców może dotyczyć każdej części kręgosłupa, tj. karku, odcinka piersiowego i odcinka lędźwiowego. Może również promieniować do jednej lub obu kończyn górnych (rwa ramienna) lub dolnych (rwa kulszowa). Leczenie bólu pleców jest zależne od przyczyny (uraz, stan zapalny, choroba, zmiany zwyrodnieniowe), przy czym w leczeniu zachowawczym ważną rolę odgrywa fizjoterapia. Fizjoterapeuta dobiera odpowiednie ćwiczenia i pokazuje pacjentowi, jak je wykonać. Pomocne są również inne techniki fizjoterapeutyczne, takie jak terapia manualna czy akupunktura.

Ból biodra

Leczenie bólu biodra dobiera się w zależności od przyczyny (może to być np. uraz, przeciążenie, choroba reumatyczna, ucisk na nerwy). U części pacjentów niezbędna jest operacja i unieruchomienie kończyny, a następnie kilkumiesięczna rehabilitacja, u innych wystarczy leczenie zachowawcze, czyli leki plus fizjoterapia. W usprawnianiu stawu biodrowego stosuje się odpowiednio dobrane ćwiczenia, a także terapię manualną i masaże. 

Ból kolana 

Ból kolana często pojawia się wskutek urazu lub przeciążenia (np. związanego z pracą fizyczną), jednak możliwych przyczyn jest znacznie więcej (np. zmiany zwyrodnieniowe, stan zapalny, borelioza, choroba reumatyczna). W zależności od przyczyny leczenie bólu kolana jest zachowawcze lub operacyjne, przy czym zazwyczaj pacjentowi zaleca się fizjoterapię. Usprawnianie stawu kolanowego polega m.in. na wykonywaniu ćwiczeń rozciągających i wzmacniających pod kontrolą fizjoterapeuty. Pomocne są również elektroterapia, laseroterapia i krioterapia. 

Ból ręki lub nadgarstka

W zależności od przyczyny leczenie bólu ręki lub nadgarstka może prowadzić lekarz ortopeda lub reumatolog, przy czym leczenie może być zachowawcze lub operacyjne. W obu przypadkach leczenie wspomagane jest odpowiednio dobraną fizjoterapią. Dla przykładu, w często występującym zespole cieśni nadgarstka fizjoterapeuci stosują m.in. laseroterapię, ciepłolecznictwo, ultradźwięki, kąpiele wirowe, kinesiotaping oraz masaż funkcyjny. Z kolei w łokciu tenisisty i łokciu golfisty dobre efekty daje terapia manualna połączona z wykonywaniem ćwiczeń zaleconych przez fizjoterapeutę. 

Fibromialgia

Fibromialgia to choroba przewlekła o nieznanej etiologii, której cechą charakterystyczną jest uogólniony ból mięśni i stawów nasilający się pod wpływem różnych czynników (np. stresu, pogody). Choremu towarzyszą również inne dolegliwości, w tym problemy ze snem, zaburzenia nastroju, parestezje, a często także zawroty głowy, objawy kardiologiczne i objawy jelitowe. Z uwagi na nieznaną przyczynę leczenie jest głównie objawowe. Istotną rolę odgrywa kinezyterapia, czyli leczenie ruchem (np. treningi na rowerze stacjonarnym, bieganie, gimnastyka w wodzie).

W leczeniu fibromialgii stosuje się również inne metody fizjoterapeutyczne, w tym:

• krioterapię,
• kąpiele elektryczno-wodne Stangera,
• balneoterapię,
• hydrokinezyterapię,
• kąpiele wirowe,
• wibroterapię,
• elektrostymulację czaszkową (CES),
• przezskórną elektrostymulację nerwów (TENS),
• akupunkturę.

Uraz kręgosłupa

W większości przypadków uraz kręgosłupa spowodowany jest wypadkiem komunikacyjnym, jednak uszkodzenie może być również skutkiem upadku z wysokości czy uprawiania sportu. Objawy urazu kręgosłupa zależą od rodzaju uszkodzenia (stłuczenie, skręcenie lub zwichnięcie stawów międzykręgowych, pęknięcie krążka międzykręgowego, złamanie trzonów kręgowych oraz wyrostków stawowych, poprzecznych i kolczystych) oraz jego lokalizacji. Bardzo poważne są uszkodzenia rdzenia kręgowego, które prowadzą do zaburzenia czucia oraz niedowładu i porażenia kończyn, a nawet śmierci. Współpraca z fizjoterapeutą jest konieczna przy wszystkich urazach kręgosłupa, zarówno przy leczeniu zachowawczym, jak i operacyjnym. 

Złamania kości

Złamanie może być skutkiem wypadku lub urazu sportowego, jednak wyróżniamy również złamania patologiczne spowodowane zmianami chorobowymi (np. osteoporozą). W przypadku zadziałania dużej siły zewnętrznej może dojść do złamania wieloodłamowego lub złamania z przemieszczeniem kości. Niezależnie od metody leczenia (unieruchomienie ortezą lub gipsem, leczenie operacyjne) wskazana jest fizjoterapia, która pozwoli na odzyskanie pełnej sprawności w krótszym czasie. W rehabilitacji złamań stosuje się najczęściej terapię manualną i ćwiczenia, rzadziej metody fizykalne. 

Uraz mięśni

Uraz mięśni najczęściej dotyczy osób uprawiających sport, przy czym może powstać zarówno w wyniku przeciążenia mięśni, jak i urazu bezpośredniego, np. uderzenia. Uraz może doprowadzić do częściowego uszkodzenia mięśnia, całkowitego zerwania mięśnia oraz powstania krwiaka. Przy częściowym uszkodzeniu wystarczy leczenie zachowawcze z fizjoterapią, natomiast zerwany mięsień wymaga operacji oraz wdrożenia odpowiedniej rehabilitacji ruchowej po zagojeniu mięśnia. 

Uszkodzenie ścięgna

Również w urazach ścięgien (np. uszkodzeniu ścięgna Achillesa) można wyróżnić trzy stopnie:

1. przeciążenie,
2. częściowe uszkodzenie,
3. całkowite rozerwanie.

Objawy przy częściowym i całkowitym uszkodzeniu są podobne i obejmują ból, bolesność uciskową, obrzęk oraz wyczuwalną deformację w miejscu ścięgna. Przy całkowitym przerwaniu odczuwa się nagły trzask i nie można wykonać ruchu w zakresie uszkodzonego ścięgna. Rehabilitacja jest niezbędna zwłaszcza przy urazach wymagających leczenia operacyjnego, jednak fizjoterapię stosuje się także przy uszkodzeniach leczonych metodami zachowawczymi. 

Wady postawy 

Wady postawy to stan, w którym określone segmenty ciała (kręgosłup, klatka piersiowa, miednica, kończyny dolne) są niezgodne z przyjętym wzorcem. Wady te mogą wynikać z uwarunkowań genetycznych i cech anatomicznych, jednak głównym czynnikiem etiologicznym jest współczesny styl życia. Wad postawy nie należy bagatelizować, ponieważ mogą prowadzić do wielu powikłań zdrowotnych, a także ograniczać zdolność do pracy i samodzielnego funkcjonowania. W leczeniu wad postawy stosuje się odpowiednio dobrane ćwiczenia korekcyjne oraz urządzenia leczniczo-rehabilitacyjne (korektory wad postawy, gorsety, ortezy), jednak niektóre wady wymagają leczenia chirurgicznego. 

Rehabilitacja kardiologiczna

Rehabilitacja kardiologiczna ma na celu poprawę sprawności fizycznej i psychicznej osób cierpiących na choroby układu krążenia. Rehabilitacja może również zahamować postęp choroby, co pozwala ograniczyć ryzyko poważnych komplikacji zdrowotnych, inwazyjnych zabiegów kardiochirurgicznych oraz przedwczesnej śmierci. W zakresie fizjoterapii rehabilitacja kardiologiczna obejmuje ćwiczenia fizyczne dostosowane do stanu zdrowia, potrzeb oraz możliwość pacjenta.

Wskazania do rehabilitacji kardiologicznej:

• choroba niedokrwienna serca (również po zawale);
• nadciśnienie tętnicze;
• miażdżyca tętnic kończyn dolnych;
• niewydolność serca;
• przebycie angioplastyki wieńcowej;
• przebycie operacji bypass;
• przebycie operacji chirurgicznej wad zastawkowych;
• przeszczep serca (lub serca i płuc);
• wszczepienie rozrusznika lub kardiowertera-defibrylatora;
• podwyższone ryzyko zachorowania na chorobę układu krążenia.

Rehabilitacja po udarze mózgu

W wyniku udaru ok. 70% pacjentów traci w różnym stopniu sprawność ruchową, przy czym połowa z nich nie jest w stanie funkcjonować bez pomocy innych osób. Wdrożenie rehabilitacji neurologicznej na odpowiednim etapie pomaga choremu odzyskać sprawność fizyczną, co przekłada się na większą samodzielność i lepszy stan psychiczny. Rehabilitacja po udarze zaczyna się zwykle do dwóch tygodni od wystąpienia udaru, natomiast drugi etap ma miejsce na oddziale rehabilitacji neurologicznej i trwa do czterech miesięcy. Po tym czasie wskazane jest kontynuowanie rehabilitacji u fizjoterapeuty specjalizującego się w rehabilitacji poudarowej. 

Rehabilitacja w mózgowym porażeniu dziecięcym (MPD)

Mózgowe porażenie dziecięce to zespół objawów, które są skutkiem uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego na etapie życia płodowego, porodu lub krótko po urodzeniu. Zaburzenia występujące przy MPD obejmują m.in. opóźnienie rozwoju motorycznego i umysłowego, niedowłady kończyn, niezborność ruchów, zaburzenia zachowania, padaczkę, zaburzenia mowy oraz zaburzenia wzroku i słuchu. Leczenie pacjentów z MPD wymaga zaangażowania różnych specjalistów, w tym fizjoterapeutów. Dzięki indywidualnie dobranej rehabilitacji pacjent zyskuje szansę na lepsze życie i większą samodzielność. 

Rehabilitacja w chorobach neurodegeneracyjnych

Choroby neurodegeneracyjne charakteryzują się uszkodzeniem komórek układu nerwowego, co prowadzi do wystąpienia objawów neurologicznych związanych z funkcjami motorycznymi (np. drżenie, sztywność mięśni, spowolnienie ruchów) oraz funkcjami poznawczymi (np. zaburzenia pamięci, zaburzenia mowy). Zmiany te mają charakter postępujący i nieodwracalny, dlatego leczenie skupia się na zahamowaniu postępów choroby. Oprócz farmakoterapii ważną rolę odgrywa fizjoterapia, która podnosi jakość życia pacjenta i pozwala na dłuższe zachowanie samodzielności. 

Do chorób neurodegeneracyjnych zaliczamy m.in.:

• stwardnienie rozsiane,
• stwardnienie zanikowe boczne, 
• chorobę Alzheimera,
• chorobę Parkinsona,
• chorobę Huntingtona
• chorobę Creutzfeldta-Jakoba (CJD),
• ataksję rdzeniowo-móżdżkową. 

Rehabilitacja w chorobach onkologicznych

Wizyta u fizjoterapeuty jest wskazana również w przypadku chorób onkologicznych, które wymagają leczenia operacyjnego (np. mastektomii, rozległej limfadenektomii). Indywidualnie dobrane ćwiczenia rehabilitacyjne pomagają zachować sprawność mięśni i ruchomość stawów, co z kolei przeciwdziała wadom postawy, stanom przeciążeniowym i zmianom zwyrodnieniowym. Fizjoterapia ma również korzystny wpływ na układ oddechowy i układ krążenia, co przekłada się na wzrost wydolności organizmu. Inne korzyści z wdrożenia fizjoterapii po leczeniu onkologicznym to m.in. zapobieganie obrzękom limfatycznym, wspomaganie układu odpornościowego oraz poprawa stanu psychicznego chorego.  

Gdzie można skorzystać z fizjoterapii?

Bóle pleców, urazy układu ruchu i rehabilitacja po udarze mózgu to najczęstsze, ale nie jedyne wskazania do podjęcia fizjoterapii. W Małopolskim Centrum Zdrowia oferujemy usługi fizjoterapeutyczne w zakresie chorób i urazów układu mięśniowo-szkieletowego, schorzeń neurologicznych oraz chorób układu krążeniowego. Nasi specjaliści zapewniają profesjonalną diagnostykę oraz indywidualnie dobraną rehabilitację z zastosowaniem kinezyterapii, terapii manualnej oraz zabiegów fizykoterapeutycznych.

Jak umówić się wizytę u fizjoterapeuty? Można:

• telefonicznie: +48 537 156 077
• przez e-mail: rejestracja@mczdrowia.pl 
• osobiście: Małopolskie Centrum Zdrowia, ul. Wojciecha Weissa 7, 31-339 Kraków

Bibliografia

• Bagnowska K., Falkowski M., Wybrane metody usprawniania dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, Borgis – Nowa Pediatria 3/2013, s. 119-123, https://www.czytelniamedyczna.pl/4517,wybrane-metody-usprawniania-dzieci-z-mozgowym-porazeniem-dzieciecym.html, Data odczytu: 2025.11.09
• Bromboszcz J., Rehabilitacja kardiologiczna, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/rehabilitacja/rehabilitacja-medyczna/106180,rehabilitacja-kardiologiczna, data odczytu: 2025.03.24
• Gadziński B., Metody zwalczania bólu w fibromialgii, Poradnik Fizjoterapeuty, https://poradnikfizjoterapeuty.pl/interna/196-metody-zwalczania-bolu-w-fibromialgii, Data odczytu: 2025.11.09
• Gośliński J., Fizjoterapia pacjentów onkologicznych – na czym polega, zwrotnikraka.pl, 2021.01.15, https://www.zwrotnikraka.pl/fizjoterapia-i-rehabilitacja-pacjentow-onkologicznych/, Data odczytu: 2025.11.09
• Guła Z., Korkosz M., Ból ręki oraz ból nadgarstka: przyczyny, objawy i leczenie, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/68165,bol-reki-oraz-bol-nadgarstka-przyczyny-objawy-i-leczenie, Data odczytu: 2025.11.09
• Kowalewska B. i in., Wady postawy u dzieci – problem społeczny, w: Holistyczny wymiar współczesnej medycyny. T. 1. Praca zbiorowa pod red. Krajewska-Kułak E. i in., Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, 2015, s. 466-497
• Libura M., Pacjent po amputacji kończyny – postępowanie i powikłania, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/165248,pacjent-po-amputacji-konczyny-postepowanie-i-powiklania, Data odczytu: 2025.11.09
• Nęcki T., Choroby neurodegradacyjne: przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie, poradnikzdrowie.pl,2017.01.30, https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/neurologia/choroby-neurodegradacyjne-przyczyny-rodzaje-objawy-leczenie-aa-sBvq-9Ej6-5kaj.html, Data odczytu: 2025.11.09
• Rehabilitacja po udarze – kiedy zacząć, gdzie szukać pomocy?, Życie po udarze, 2022.02.04, https://zyciepoudarze.pl/rehabilitacja-po-udarze-kiedy-zaczac-gdzie-szukac-pomocy/, Data odczytu: 2025.11.09
• Stępień K., Uszkodzenie ścięgna Achillesa, mp.pl,https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/choroby-urazy/264253,uszkodzenie-sciegna-achillesa, Data odczytu: 2025.11.09
• Uraz kręgosłupa, Portal Fizjoterapeuty, 2024.01.10, https://fizjoterapeuty.pl/urazy/uraz-kregoslupa.html, Data odczytu: 2025.11.09
• Wiercińska M., Ból biodra – przyczyny, co powoduje ból bioder?, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/322882,bol-biodra-przyczyny-co-powoduje-bol-bioder, Data odczytu: 2025.11.09
• Wiercińska M., Ból kolana – przyczyny i leczenie bolących kolan, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/choroby-urazy/323353,bol-kolana-przyczyny-i-leczenie-bolacych-kolan, Data odczytu: 2025.11.09
• Wiercińska M., Ból pleców – przyczyny, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/51917,bol-plecow-przyczyny, Data odczytu: 2025.11.09
• Zespół cieśni nadgarstka, Portal Fizjoterapeuty, 2022.01.20, https://fizjoterapeuty.pl/urazy/zespol-ciesni-nadgarstka.html, Data odczytu: 2025.11.09
• Zerwany mięsień, Portal Fizjoterapeuty, 2024.10.15, https://fizjoterapeuty.pl/urazy/zerwany-miesien.html, Data odczytu: 2025.11.09
• Złamanie zamknięte, Portal Fizjoterapeuty, 2025.01.16, https://fizjoterapeuty.pl/urazy/zlamanie-zamkniete.html, Data odczytu: 2025.11.09