Specjalności lekarskie w Polsce – lista
Obecnie w Polsce jest 77 specjalizacji lekarskich i 9 specjalizacji lekarsko-dentystycznych, przy czym nie wszyscy specjaliści mają bezpośredni kontakt z pacjentem. W tym artykule podpowiadamy, do jakiego lekarza warto zgłosić się w razie określonych problemów ze zdrowiem.
A
Alergolog
Alergolog to lekarz zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób o podłożu alergicznym. Do alergologa warto udać się z pokrzywką (swędzącymi bąblami) lub innymi objawami skórnymi, np. wysypką i świądem skóry. Objawami sugerującymi alergię są również wodnisty katar, zapalenie spojówek, problemy z oddychaniem, ataki kaszlu, świszczący oddech, a nawet biegunki (zwłaszcza objawy nasilające się w okresie pylenia roślin lub po kontakcie z określonym czynnikiem, np. sierścią zwierząt).
Anestezjolog
Anestezjolog zajmuje się okołooperacyjną opieką pacjenta (w tym znieczuleniem) oraz prowadzeniem intensywnej terapii niewydolności narządowej. Pacjent konsultuje się z anestezjologiem zawsze przed planowaną operacją chirurgiczną.
Angiolog
Angiolog to specjalista od chorób żył, tętnic, mikronaczyń oraz układu chłonnego. Angiologa warto odwiedzić w przypadku opuchlizny nóg i kostek, pajączków i żylaków. Wskazaniem do wizyty są również skurcze nóg, mrowienie i drętwienie kończyn, zaburzenia czucia w kończynach oraz uczucie ciężkich nóg.
Audiolog-foniatra
Audiolog-foniatra to specjalista otorynolaryngologii, który skupia się na leczeniu chorób narządów słuchu i równowagi oraz narządu głosu, mowy i połykania. Z audiologiem-foniatrą warto skonsultować opóźniony rozwój mowy u dziecka, zaburzenia mowy, zaburzenia równowagi (zawroty głowy, chwiejny chód, szumy uszne, mdłości), kłopoty ze słuchem oraz problemy z połykaniem.
C
Chirurg ogólny
Chirurg ogólny to specjalista od urazów i chorób wymagających leczenia chirurgicznego (w trybie nagłym lub planowym). Chirurg zajmuje się m.in. ranami (np. po wypadku, ugryzieniu, oparzeniu), ciałami obcymi w tkankach miękkich, zakażeniami ropnymi (ropień, zastrzał, zanokcica), guzkami i znamionami, żylakami, przepuklinami. Ponadto pacjent udaje się do chirurga przez planowanym zabiegiem (np. operacje z zakresu chirurgii czaszki, przełyku, żołądka i dwunastnicy, jelit, wątroby i dróg żółciowych, trzustki, gruczołu piersiowego, naczyń krwionośnych, tarczycy, a także operacje urologiczne i ginekologiczne).
Chirurg dziecięcy
Chirurg dziecięcy zajmuje się leczeniem chorób chirurgicznych u dzieci i młodzieży (do 18 roku życia) w trybie nagłym i planowym. Chirurg dziecięcy leczy urazy, oparzenia, wady wrodzone, rozwojowe i uwarunkowane genetycznie (w tym patologie układu pokarmowego, układu oddechowego i układu moczowo-płciowego), przepukliny, nowotwory oraz wiele innych stanów wymagających interwencji chirurgicznej.
Chirurg twarzowo-szczękowy
Chirurg twarzowo-szczękowy to lekarz specjalizujący się w leczeniu chirurgicznym części twarzowej czaszki i szyi. Specjalista ten leczy złamania szczęk, złamania czaszki oraz złamania jarzmowo-szczękowo-oczodołowe. Dobrym powodem do wizyty u chirurga twarzowo-szczękowego są również torbiele, zakażenia ropne, ubytki zębów wymagające protezowania lub wprowadzenia implantów, wady morfologiczne twarzowo-szczękowo-zgryzowe, choroby zatok szczękowych oraz dysfunkcje stawu skroniowo-żuchwowego.
D
Dermatolog
Dermatolog zajmuje się chorobami skóry, paznokci i włosów (np. o podłożu alergicznym lub zawodowym) oraz nowotworów skóry. Z dermatologiem warto skonsultować przebarwienia skóry, świąd skóry oraz różnego rodzaju wykwity (grudki, pęcherzyki, krosty, bąble, nadżerki, pęknięcia, rozpadliny, owrzodzenia, blizny, łuski). Specjalista ten diagnozuje również łuszczenie skóry, łojotok, łupież, łysienie, naczyniaki oraz pieprzyki (groźne są zwłaszcza pieprzyki duże i asymetryczne, o poszarpanych brzegach i zróżnicowanej barwie).
Diabetolog
Diabetolog to lekarz od cukrzycy oraz innych chorób związanych z zaburzeniami homeostazy glukozy. Do diabetologa należy udać się w razie objawów cukrzycy, takich jak częste oddawanie moczu (również w nocy), zwiększone pragnienie, uczucie suchości w ustach, zmęczenie i wzmożona senność.
E
Endokrynolog
Endokrynolog specjalizuje się w zaburzeniach funkcjonowania gruczołów wydzielania wewnętrznego, m.in. przysadki mózgowej, podwzgórza, tarczycy, nadnerczy, jąder, jajników i grasicy. Konsultacja z endokrynologiem jest wskazana przy dużych wahaniach wagi, zaburzeniach miesiączkowania i nadmiernym owłosieniu u kobiet, a także przy problemach z erekcją w przypadku mężczyzn. Zaburzenia hormonalne mogą również powodować objawy nieswoiste, takie jak przewlekłe zmęczenie, obniżenie odporności, bezsenność czy zaburzenia nastroju.
G
Gastroenterolog
Gastroenterolog specjalizuje się w chorobach układu pokarmowego, trzustki i wątroby. Gastroenterologowi warto zgłosić dolegliwości ze strony układu pokarmowego, w tym szczególnie bóle brzucha, spadek wagi pomimo niezmiennej diety, zażółcenie skóry i oczu, częste zaparcia lub biegunki, nudności i wymioty, zaburzenia połykania. Pilnej konsultacji wymagają również smoliste stolce (lub inny niż zwykle wygląd stolca), krwawienia z odbytu i wodobrzusze.
Geriatra
Geriatra to interdyscyplinarny specjalista od chorób zależnych od wieku starszego, takich jak osteoporoza, miażdżyca, reumatoidalne zapalenie stawów, cukrzyca i wielu innych. Do geriatry powinni udać się pacjenci powyżej 60 roku życia, którzy chorują na różne choroby przewlekłe jednocześnie lub mają problem z poruszaniem się, dolegliwościami bólowymi układu kostno-stawowego, nietrzymaniem moczu i stolca. Wizyta u tego specjalisty jest wskazana także przy obniżonym nastroju (depresja starcza) i objawach demencji (zaburzenia pamięci, uwagi, mowy i orientacji).
Ginekolog
Ginekolog zajmuje się diagnozowaniem oraz leczeniem chorób narządów płciowych i układu rozrodczego u kobiet. Lekarz ten opiekuje się kobietami na różnych etapach ich życia, w tym szczególnie podczas ciąży, porodu i połogu. Nie należy zwlekać z wizytą u ginekologa w razie zaburzeń miesiączkowania, nieprawidłowego krwawienia z dróg rodnych, świądu okolic intymnych oraz bólu podczas stosunku. Do ginekologa trzeba zgłaszać się również na wizyty profilaktyczne (przynajmniej raz w roku), a także w razie podejrzenia ciąży lub menopauzy.
H
Hematolog
Hematolog to ekspert od chorób krwi i układu krwiotwórczego (np. anemia, białaczka, chłoniak Hodgkina), a także zaburzeń krzepnięcia krwi (np. trombofilia, hemofilia). Hematolog diagnozuje m.in. częste krwawienia (np. z nosa, dziąseł), skłonność do siniaków, blady odcień skóry i błon śluzowych. Objawom tym mogą towarzyszyć dolegliwości nieswoiste, takie jak senność, przewlekłe zmęczenie, spadek wagi, pogorszenie apetytu.
I
Internista
Internista to specjalista od chorób wewnętrznych u dorosłych pacjentów. Do internisty można udać się z różnymi objawami, w tym m.in. z gorączką, dusznościami, kaszlem, objawami kardiologicznymi (nadciśnienie, kołatanie serca) oraz dolegliwościami bólowymi (ból brzucha, ból stawów, ból pleców). Do internisty należy zgłosić się również w razie omdlenia lub niezamierzonej utraty wagi.
K
Kardiolog
Kardiolog to specjalista od profilaktyki, diagnozowania i leczenia chorób układu krążenia u dorosłych. Kardiologowi warto zgłosić nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca, duszności, ból i kłucie w klatce piersiowej. O problemach wymagających konsultacji kardiologicznej mogą świadczyć również takie objawy jak: osłabienie, omdlenia, męczliwość, obrzęki, powiększenie żył szyjnych, sine zabarwienie skóry.
Kardiolog dziecięcy
Kardiolog dziecięcy zajmuje się leczeniem chorób układu krążenia u pacjentów poniżej 18 roku życia, przy czym najczęściej są to wrodzone wady serca. Do kardiologa dziecięcego można udać się jeszcze podczas ciąży, gdy badania prenatalne wykryją wady serca u płodu. Po urodzeniu dziecka konsultacji z kardiologiem wymagają takie objawy jak: siny lub blady odcień skóry, niedowaga, problem ze złapaniem tchu podczas wysiłku (np. płaczu), łatwe męczenie się, duszności, ból w klatce piersiowej, omdlenia.
L
Laryngolog
Laryngolog (otorynolaryngolog) to specjalista od chorób uszu, gardła, krtani, jamy ustnej, nosa i zatok przynosowych. Konsultacji laryngologicznej wymagają wszelkie problemy z narządem słuchu, tj. pogorszenie słuchu, ból uszu, wysięk z uszu, szumy uszne, zaburzenia równowagi i zawroty głowy. Do laryngologa należy udać się także w przypadku nawracających infekcji górnych dróg oddechowych, uporczywego kataru, częstych krwawień z nosa, zaburzenia węchu i smaku. Z laryngologiem warto skonsultować również problem z chrapaniem, przewlekłą chrypkę, ból podczas przełykania i zaburzenia głosu.
Laryngolog dziecięcy
Laryngolog dziecięcy zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem chorób laryngologicznych u pacjentów poniżej 18 roku życia. Do tego specjalisty warto udać się z dzieckiem, które zdradza objawy niedosłuchu lub cierpi na nawracające infekcje górnych dróg oddechowych i/lub uszu (przy czym infekcje i problemy ze słuchem często idą w parze). Warto jednak pamiętać, że choroby laryngologiczne u dzieci leczy również laryngolog dla dorosłych.
N
Nefrolog
Nefrolog zajmuje się leczeniem chorób nerek. Z wizytą u nefrologa nie należy zwlekać w przypadku niepokojących objawów ze strony układ moczowego (np. krwiomocz, ból podczas mikcji, problemy z oddawaniem moczu). Konsultacja z nefrologiem jest wskazana również przy dolegliwościach bólowych w okolicy nerek oraz nawracających infekcjach układu moczowego.
Neurolog
Neurolog to specjalista od chorób obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego. Konsultacji neurologicznej wymagają między innymi dolegliwości bólowe, zwłaszcza bóle głowy i kręgosłupa. Nie należy zwlekać z wizytą także w przypadku innych niepokojących objawów, takich jak problemy z pamięcią, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, drgawki, sztywność i skurcze mięśnie, zaburzenia sensoryczne (węchu, smaku, widzenia) czy parestezje (np. uczucie mrowienia, pieczenia).
O
Okulista
Okulista to specjalista od wad wzroku oraz chorób i urazów oczu. Do okulisty należy zgłosić się w przypadku problemów z wyraźnym widzeniem. Niezwłocznej konsultacji wymagają objawy wskazujące na stan chorobowy narządu wzroku, tj. nadmierne łzawienie, obrzęk powiek, uczucie swędzenia i pieczenia oczu, ropna wydzielina z oczu, bóle głowy, wytrzeszcz gałek ocznych.
Onkolog
Onkolog zajmuje się leczeniem chorób nowotworowych ze szczególnym uwzględnieniem nowotworów złośliwych. Z onkologiem warto skonsultować wszelkie niepokojące objawy, tj. zmiany na skórze (guzy, narośla, znamiona, powiększające się pieprzyki o nieregularnych krawędziach), zmianę rytmu wypróżnień i wyglądu stolca (zwłaszcza stolce ołówkowate i smoliste), ból i ucisk w jamie brzusznej. Kobiety powinny udać się do onkologa również w przypadku wycieku z sutka oraz wyczuwalnych lub widocznych zmian w piersiach. Z kolei mężczyźni powinni skonsultować z onkologiem ból podczas oddawania moczu, częstomocz, problemy z oddawaniem moczu i bóle podbrzusza.
Ortopeda
Ortopeda zajmuje się leczeniem oraz nadzorowaniem rehabilitacji chorób, wad (np. kręgosłupa, stóp) i urazów narządu ruchu. Ortopeda leczy m.in. złamania kości, uszkodzenia stawów, więzadeł i ścięgien, urazy kręgosłupa, obrażenia i deformacje kończyn. Do tego specjalisty należy zgłosić się również z takimi objawami jak bóle pleców, problemy z poruszaniem się i drżenie kończyn.
P
Pediatra
Pediatra to specjalista od zdrowia dzieci i chorób wieku dziecięcego. Rodzice udają się z dzieckiem do pediatry w celu przeprowadzenia tzw. bilansu zdrowia (wizyta patronażowa odbywa się w pierwszym miesiącu życia dziecka, następne co kilka miesięcy, a później co kilka lat). Ponadto do pediatry należy udać się przed szczepieniem oraz w razie zauważenia objawów chorobowych u dziecka.
Psychiatra
Psychiatra to specjalista od zdrowia psychicznego. Rozmowa z psychiatrą jest wskazana przy zaburzeniach nastroju (apatia, smutek, częste wahania nastroju) oraz objawach, które utrudniają normalne funkcjonowanie (lęk, niepokój, zaburzenia snu, problemy z koncentracją, natrętne myśli). Pilnej konsultacji wymagają szczególnie myśli samobójcze, samookaleczenia, a także omamy słuchowe lub wzrokowe.
R
Radiolog
Radiolog to lekarz specjalizujący się w badaniach obrazowych, które wykorzystują właściwości ultradźwięków, pola magnetycznego oraz promieniowania rentgenowskiego. Do radiologa zazwyczaj przychodzą pacjenci skierowani przez innego specjalistę, który zaleca wykonanie badań obrazowych (USG, RTG, mammografii, tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego lub innych).
Reumatolog
Reumatolog specjalizuje się w chorobach kości i stawów oraz stanach zapalnych tkanki łącznej. Do reumatologa powinny udać się osoby, które odczuwają dolegliwości związane ze stawami, tj. ból stawów, sztywność, ograniczenie ruchomości. Chorobom reumatycznym towarzyszą również inne objawy, takie jak guzki podskórne, zmiany skórne, gorączka, wzmożone pragnienie, senność, utrata apetytu.
U
Urolog
Urolog to ekspert od układu moczowo-płciowego u mężczyzn oraz układu moczowego u kobiet. Jakie są wskazania do wizyty u tego specjalisty? Mężczyźni po 40 roku życia powinni przynajmniej raz w roku zgłaszać się na badanie profilaktyczne. Konsultacji z urologiem wymagają również takie objawy jak: zaburzenia oddawania moczu (częstomocz, bezmocz, wielomocz), krwiomocz, ból podczas oddawania moczu, zaburzenia erekcji, zmiany w wyglądzie narządów płciowych (u mężczyzn).
W
Wenerolog
Wenerolog to dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób przenoszonych drogą płciową. Do wenerologa należy zgłosić się w przypadku objawów w okolicy narządów płciowych: zmian skórnych, nietypowej wydzieliny, świądu, bólu przy oddawaniu moczu.
Bibliografia:
- Bohosiewicz J. i in., Program specjalizacji w dziedzinie chirurgii dziecięcej dla lekarzy posiadających specjalizację I stopnia, w dziedzinie chirurgii dziecięcej lub ogólnej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 2019
- Wanyura H., Program specjalizacji w dziedzinie chirurgii twarzowo-szczękowej dla lekarzy dentystów posiadających specjalizację II stopnia, lub tytuł specjalisty w dziedzinie chirurgii stomatologicznej, Centrum Medyczne Kształcenie Podyplomowego, Warszawa 2018
- Księżyc J., Kardiolog – czym się zajmuje i jakie choroby leczy, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/poradnik-swiadomego-pacjenta/302835,kardiolog-czym-sie-zajmuje-i-jakie-choroby-leczy, Data odczytu: 2025.08.10
- Księżyc J., Otorynolaryngolog (otolaryngolog, laryngolog) – czym się zajmuje, jakie choroby leczy, mp.pl, https://www.mp.pl/pacjent/poradnik-swiadomego-pacjenta/310146,otorynolaryngolog-otolaryngolog-laryngolog-czym-sie-zajmuje-jakie-choroby-leczy, data odczytu: 2025.03.16
- Leksykon specjalności lekarskich, zikodlazdrowia.org, https://www.zikodlazdrowia.org/blog/leksykon-specjalnosci-lekarskich/, Data odczytu: 2025.08.10
- Sierant A., Radiolog: czym się zajmuje? Rodzaje badań radiologicznych, poradnikzdrowie.pl, 2017.11.20, https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/niezbednik-pacjenta/radiolog-czym-sie-zajmuje-rodzaje-badan-radiologicznych-aa-8AwJ-EgGt-LsoF.html, Data odczytu: 2025.08.10